Whois (spreek uit 'hoe is') is een Engelstalige term die 'wie is' betekent. Dit is een protocol om gegevens over een bepaalde domeinnaam te achterhalen door middel van een query (verzoek) aan een database.

Aan elke domeinnaam ter wereld zijn whois-gegevens gekoppeld. Deze gegevens kunnen door iedereen opgevraagd worden. Er zijn verschillende sites/databases beschikbaar waar je de whois-gegevens kunt opvragen.

Als je een nieuwe domeinnaam aanvraagt, worden de gegevens die je opgeeft geregistreerd in de whois-database. Dit is verplicht. Deze gegevens moeten beschikbaar zijn om te kunnen achterhalen wie er verantwoordelijk is voor een site. Indien er illegale praktijken plaatsvinden op een site kun je direct de persoon of organisatie achterhalen die achter die domeinnaam zit.

Het is niet mogelijk om bij elke database alle extensies op te vragen. Voor .nl-domeinnamen is een andere whois ter beschikking dan voor .be-domeinnamen.

Om de whois te bekijken van een .nl-domeinnaam kun je terecht op www.sidn.nl en kun je de domeinnaam invullen bij ".nl-domeinnaam nog vrij?" Wanneer je dan op >> klikt kun je zien wie de houder is en of de domeinnaam al in gebruik is. Voor een .com-, .net- of een .info-domeinnaam zou je naar www.allwhois.com kunnen gaan en daar de gegevens ophalen van de verschillende extensies.

Het is niet alleen noodzakelijk om een juist adres in te voeren om te zien van wie de domeinnaam is, maar het is ook zeer belangrijk voor verhuizingen van domeinnamen. Als de gegevens niet correct zijn is het alleen maar lastiger om de domeinnaam te verhuizen. Je kunt deze gegevens altijd up-to-date houden door ze één keer in de zoveel tijd op te vragen; mochten er dan wijzigingen zijn dan kun je dit doorgeven aan je provider en die kan het dan makkelijk voor jou aanpassen.

In sommige gevallen is het mogelijk om de persoonsgegevens verborgen te houden. Voor de Nederlandse domeinnamen moet dan een schriftelijk verzoek ingediend worden bij SIDN (Stichting Internet Domeinregistratie Nederland). Zij beoordelen dan of de reden om de gegevens te verbergen gegrond is. Meer informatie kun je vinden op www.sidn.nl.

Er zijn bepaalde bedrijven die via de whois persoonsgegevens achterhalen om vervolgens reclame te versturen. Programmeurs schrijven dan software om snel gegevens te verzamelen uit de whois-database. Zo kunnen ze redelijk gemakkelijk en snel veel mensen bereiken en weten ze zeker dat het 'echte, werkende email-adressen' zijn.

Veel mensen denken: "Waar halen ze mijn gegevens toch vandaan?" als ze weer eens een ongewenste reclameboodschap per email ontvangen. Dit is dus zo'n manier waarop een bedrijf dat kan doen.

Hier is een praktijkvoorbeeld...
Een organisatie die dat al jaren doet is D.R.O.A. (Domain Registry Of America). Ook wel werkend onder de naam Domain Registry Of Europe. Ze halen je gegevens uit de whois-database. Vervolgens sturen ze je post of email. Ze proberen je te overtuigen dat je de registratie van je domeinnaam moet verlengen. Op die manier willen ze ervoor zorgen dat zij de registrar of zelfs eigenaar worden van je domeinnaam en er zo geld mee verdienen. Het moge duidelijk zijn dat je hier nooit op in moet gaan.