Iedereen maakt weleens gebruik van zijn
of haar creativiteit. Creativiteit is de kunst om nieuwe oplossingen te vinden
voor bestaande of nieuwe problemen. Je hebt bijvoorbeeld creativiteit nodig
voor:
- het oplossen van problemen
- het benutten van kansen
- het verbeteren van bepaalde dingen
- inspirerende ideeën
- nieuwe producten en diensten
Een veelvoorkomende misvatting over creativiteit is dat je creativiteit niet
kunt leren. "Je bent creatief of je bent het niet", wordt er dan gezegd.
Dat is dus niet waar.
Creativiteit kun je wel gewoon leren. Creativiteit is een
vaardigheid. Maar net zoals bij alle andere vaardigheden is de ene
persoon er weer beter in dan de andere persoon. Maar door veel te oefenen kun
je, net als bij andere vaardigheden, je basisniveau verbeteren.
Denken
Wat is nu eigenlijk denken? Denken is het
verwerken van informatie. Eigenlijk zijn we op ieder moment van de dag aan het
denken. We krijgen altijd en overal informatie binnen via onze zintuigen en
onze hersenen zijn in staat om simpele of moeilijke informatie te verwerken.
Simpele informatie zoals je ochtendritueel: wassen, aankleden en krant lezen.
Moeilijke informatie zoals de werkzaamheden die je op je werk verricht,
bijvoorbeeld programmeren of de boekhouding.
Om alles zo goed en zo snel mogelijk te verwerken, maken je hersens gebruik
van denkpatronen. Denkpatronen zijn gewoontes van denken.
Het wil dus zeggen dat we allemaal beschikken over een denksysteem (onze
hersens) dat je in staat stelt met opgebouwde denkpatronen snel te leren.
Wanneer iets niet lukt, probeer je het op een andere manier. Lukt deze manier
wel, dan zul je die onthouden en steeds weer toepassen wanneer je dat probleem
tegenkomt.
Je hersenen zijn een goede patroonmaker en -gebruiker, maar geen goede
patroondoorbreker.
Hierbij komt nu het creatieve denken om de hoek.
Creatief denken
Creatief denken is het doorbreken van
bovengenoemde denkpatronen en denkgewoontes.
Creatief denken is onderverdeeld in vijf creatieve vaardigheden:
- Creatief waarnemen
- Uitstel van oordeel
- Flexibel associëren
- Divergeren
- Verbeeldingskracht ontwikkelen
Creatief waarnemen
Met creatief waarnemen stel je
eigenlijk de vraag: hoe kan ik het anders zien?
Het is de bedoeling om de
dominante waarneming van een object te kunnen loskoppelen en het ‘anders’ te
zien.
Uitstel van oordeel
Oordelen is belangrijk;
het helpt je dagelijks heel veel kleine en grote beslissingen te nemen.
Bij nieuwe informatie (ideeën) beoordeel je altijd eerst of die past bij je
bestaande kennis. Beoordelen van nieuwe informatie gebeurt meestal onbewust
voordat je het idee gaat verkennen of dat je er misschien iets mee gaat doen
of niet.
Onze hersenen hebben tijd nodig om aan nieuwe ideeën te wennen doordat
nieuwe ideeën niet altijd in je bestaande denkpatronen passen. Daardoor wordt
soms te snel geoordeeld, waardoor een goed idee meteen van tafel kan worden
geveegd.
Hoe kun je het beste oordelen?
- Wat is het idee?
- Aanvaard het nieuwe idee
- Schat de kansen in die door dit idee worden gecreëerd
- Beoordeel uiteindelijk wat je met het idee gaat doen
Flexibel associëren
Associëren is het koppelen van de
ene gedachte aan de andere. Bijvoorbeeld als je aan gras denkt, denk je aan
groen en als je aan groen denkt, denk je bijvoorbeeld aan een kikker.
Wil je tot andere oplossingen komen, kun je associëren onderverdelen in twee
verschillende manieren.
Disociatie, ofwel een patroondoorbreking. Het helpt je
bestaande patronen te ontdekken en door een ander pad te nemen kom je tot de
oplossing.
Resociatie, ofwel een terugkoppeling. Het
helpt je om verbanden te zien met elementen die eigenlijk niet binnen je
onderwerp horen maar waarmee je misschien toch tot een oplossing komt.
Divergeren
De eerste ideeën die je te binnen schieten
zijn meestal voor de hand liggende ideeën die gebonden zijn aan jouw
denkpatronen. Je stopt automatisch wanneer je een redelijke oplossing hebt
gevonden. Door te divergeren ga je verder dan dat punt, je gaat gewoon door
met ideeën bedenken. Hierdoor kom je voorbij de denkdrempels en wanneer je
eindelijk voorbij deze drempels bent, komt pas echt de originaliteit naar
boven.
Verbeeldingskracht ontwikkelen
Het vermogen om
verbeelding te maken van iets dat er nog niet is. Het is niet voor niets dat
we zeggen: een plaatje zegt meer dan 1000 woorden. Wanneer je iets gaat
visualiseren verplicht je jezelf om duidelijker vorm te geven aan het geheel
zoals het in het echt eruit komt te zien. Het helpt je ruwe ideeën te
verfijnen tot goede ideeën.
Ik zou zeggen: ga er eens mee aan de slag en je zult ontdekken dat je veel
creatiever bent dan je misschien denkt.
Succes!